Bir depoda en çok zaman ve iş gücü tüketen süreç sipariş toplama olmaktadır. Sektör verilerine göre depo operasyon maliyetlerinin yarısından fazlası bu aşamada harcanmaktadır. Üstelik yanlış toplanan tek bir ürün iade, ek kargo ve müşteri memnuniyetsizliği demektir. Bu sebeple doğru sipariş toplama yöntemlerini seçmek, deponun hem hızını hem de kârlılığını doğrudan belirlemektedir.
Bu yazıda en yaygın sipariş toplama yöntemlerini detaylıca anlatıyoruz.
Sipariş Toplama (Order Picking) Nedir?
Sipariş toplama yöntemleri, müşteri siparişinde yer alan ürünlerin depodaki raf veya lokasyonlardan alınarak paketleme alanına getirilmesidir. İngilizce literatürde “order picking” olarak bilinir. Süreç basit görünse de toplayıcının kat ettiği mesafeye, ürünlerin yerleşimine, sipariş hacmine ve ürün çeşitliliğine bağlıdır.
Toplayıcıların çalışma süresinin önemli bir kısmı yürüyerek geçmektedir. Dolayısıyla iyi bir toplama yönteminin temel amacı, gereksiz yürüme mesafesini azaltmak olmalıdır. Ayrıca hata oranını en aza indirmek gerekir.
En Yaygın Sipariş Toplama Yöntemleri
1. Tekli Sipariş Toplama (Discrete Picking)
En temel yöntem tekli sipariş toplamadır. Toplayıcı bir siparişi alır, o siparişin tüm ürünlerini toplar ve ardından bir sonraki siparişe geçiş yapar. Uygulaması kolaydır ve eğitimli olmaya gerek yoktur.
Uygun olduğu durumlar: Günlük sipariş sayısı düşük, ürün çeşitliliği az olan küçük depolar için uygundur.
Dezavantajı: Sipariş sayısı arttığında toplayıcılar aynı koridorlardan defalarca geçer. Verimlilik hızla düşer.
2. Toplu Toplama (Batch Picking)
Toplayıcı birden fazla siparişi aynı anda toplamaktadır. Örneğin aynı üründen on farklı siparişte bulunuyorsa, o raftan tek seferde on adet toplanır. Ürünler daha sonra siparişlere göre ayrıştırılmaktadır.
Uygun olduğu durumlar: Az kalemli ama çok sayıda sipariş alan e-ticaret depoları için uygun tercihtir.
Dezavantajı: Ayrıştırma aşaması ek bir adım oluşturur. Doğru yönetilmezse karışıklığa sebebiyet verebilir.
3. Bölge Toplama (Zone Picking)
Depo bölgelere ayrılır. Her toplayıcı sadece kendi bölgesinden sorumludur. Sipariş bir bölgeden diğerine aktarılarak tamamlanmaktadır. Her bölge kendi kısmını toplar ve ürünler konsolidasyon alanında bir araya getirilir.
Uygun olduğu durumlar: Geniş alanlı, ürün çeşitliliği yüksek depolar. Soğuk zincir gibi farklı saklama koşulları gerektiren ürünlerin bulunduğu alanlar .
Dezavantajı: Bölgeler arasında iş yükü dengesizse darboğazlar meydana getirebilir.
4. Dalga Toplama (Wave Picking)
Siparişler belirli zaman dilimlerinde “dalgalar” halinde serbest kalmaktadır. Dalgalar genellikle kargo çıkış saatlerine, taşıyıcı firmalara veya sipariş önceliğine göre planlanmaktadır. Bu sayede toplama, paketleme ve sevkiyat birbiriyle senkronize olur.
Uygun olduğu durumlar: Günde birden fazla araç çıkışı oluşan ve sevkiyat saatleri kritik önemde olan operasyonlar.
Dezavantajı: Planlama gerektirir. Dalga dışında gelen acil siparişler için esneklik payı bırakılması gerekir.
5. Küme Toplama (Cluster Picking)
Toplayıcı, üzerinde birden fazla bölmesi olan bir arabayla aynı anda birkaç siparişi toplamaktadır. Ürünleri doğrudan ilgili bölmeye yerleştirilmektedir. Toplu toplamadan farkı, ayrıştırmanın toplama sırasında gerçekleştirilmesidir.
Uygun olduğu durumlar: Küçük hacimli ürünlerle çalışan, hızlı sevkiyat hedefleyen e-ticaret depoları için uygundur.
Dezavantajı: Büyük veya ağır ürünler için pratik olmaz.
6. Hibrit Yöntemler
Gerçek hayatta pek çok depo tek bir yönteme bağlı değildir. Bölge-dalga veya bölge-toplu gibi kombinasyonlar, farklı sipariş profillerine aynı anda cevap verebilmeyi amaçlar. Bunun için kullanılır.
Hangi Sipariş Toplama Yöntemi Size Uygun?
Doğru yöntemi seçerken şu sorulara cevap vermeniz önemlidir:
- Günlük ortalama kaç adet sipariş işliyorsunuz?
- Bir siparişte ortalama kaç kalem ürün yer alıyor?
- Depo alanınız ne kadar büyük ve kaç toplayıcıyla birlikte çalışıyorsunuz?
- Kargo çıkış saatleriniz sabitlenmiş durumda mı?
- Ürünleriniz farklı saklama koşulları ihtiyacı gerektiriyor mu?
| Yöntem | Sipariş Hacmi | Depo Büyüklüğü | Öne Çıkan Avantaj |
| Tekli toplama | Düşük | Küçük | Kolay uygulama |
| Toplu toplama | Yüksek | Küçük–Orta | Daha az yürüme |
| Bölge toplama | Orta–Yüksek | Büyük | Uzmanlaşma |
| Dalga toplama | Yüksek | Orta–Büyük | Sevkiyatla uyum |
| Küme toplama | Yüksek | Küçük–Orta | Hızlı ayrıştırma |
Teknoloji Sipariş Toplamayı Nasıl Değiştiriyor?
Kâğıt listelerle yapılan toplama, hem yavaş hem de hataya açık oluyor. Günümüzde birçok depo şu teknolojilerle süreci hızlandırıyor:
- El terminalleri (RF okuyucular): Barkod okutma ile her ürün anında doğrulanmaktadır. Yanlış ürün toplama riski azalmış olur.
- Pick-to-light sistemleri: Raflardaki ışıklar toplayıcıya hangi lokasyondan kaç adet ürün alacağını göstermektedir.
- Sesli toplama (Voice picking): Toplayıcı kulaklıkla talimat alır, elleri serbest kalmış olur.
- Rota optimizasyonu: Sistem, toplayıcının depoda izleyeceği en kısa yolu hesaplamaktadır.
Bu teknolojilerin tamamı, arka planda çalışan bir depo yönetim sistemiyle anlam kazanmaktadır.
Depo Yönetim Sistemi (WMS) ile Sipariş Toplama
Bir depo yönetim sistemi (WMS), hangi siparişin hangi yöntemle toplanacağına karar vermektedir. Toplama listelerini otomatik olarak oluşturur ve stok hareketlerini gerçek zamanlı izler. Böylece yöneticiler toplayıcı performansını, hata oranlarını, sipariş hazırlama sürelerini tek ekrandan takip edebilirler.
Picka WMS, toplu, bölge ve dalga toplama gibi farklı yöntemleri deponuzun ihtiyacına göre yapılandırmanızı sağlar. El terminali entegrasyonuyla her ürün barkodla doğrulanmaktadır. Akıllı lokasyon yönetimi ile sık satılan ürünler toplama alanına yakın konumlandırılmaktadır. Toplanan siparişlerin sevkiyat planlaması ise Picka TMS ile kesintisiz şekilde biçimde devam etmektedir. Sevkiyat aşamasında rotaları nasıl verimli hale getirebileceğinizi rota optimizasyonu rehberimizde görebilirsiniz.
Tek bir “en iyi” sipariş toplama yöntemi yoktur. En iyi yöntem, deponuzun sipariş profiline, alanına ve sevkiyat düzenine en uygun olanıdır. Küçük bir depoda tekli toplama yeterli olabilir. Yüksek hacimli bir e-ticaret operasyonunda dalga ve küme toplamanın birlikte kullanılması büyük fark yaratabilmektedir. Önemli olan, süreci veriye dayalı olarak yönetmektir. Bununla birlikte doğru teknolojiyle desteklemektir.
Deponuzda sipariş toplama süresini kısaltmak ve hataları azaltmak için Picka WMS’i ücretsiz demo ile deneyimleyin.